Er is geen verkeerde weg naar een carrière in levensreddende AI

"Ik ben blij dat ik ben gestopt met mijn studie aan de universiteit. Dat was het beste wat me had kunnen overkomen."

Dat zijn niet de woorden die je zou verwachten van een gerespecteerde en ervaren AI-wetenschapper, toch? Want om echt op je best te zijn, moet je toch een ononderbroken reeks successen hebben? Maar voor de meesten van ons zit het leven niet zo in elkaar, en het komt maar zelden voor dat je als tiener al precies weet wat je carrièredoelen zijn.

Het lijdt geen twijfel dat Simon Fisher, PhD, senior onderzoeker op het gebied van AI, en Russell Hung, senior AI-wetenschapper, een aantal interessante omwegen hebben genomen voordat ze bij Canon Medical Research Europe terechtkwamen. En het lijdt geen twijfel dat juist deze minder bewandelde weg hen heeft gemaakt tot de wetenschappers die ze nu zijn.

Net als zoveel andere jongeren vond Simon het op zijn zeventiende ontzettend overweldigend om beslissingen te nemen die zijn hele leven zouden bepalen. Daarom besloot hij dat de universiteit maar moest wachten tot hij wist wat hij wilde doen. Ondertussen ging hij aan de slag in een verzorgingstehuis voor ouderen – het soort werk dat voor mensen van alle leeftijden een echte eyeopener is. "Ik herinner me mijn eerste dag nog goed – ik was totaal de kluts kwijt", zegt hij. "Maar ik ben steeds meer van het werk gaan houden, net als van de mensen met wie ik werkte. Ik heb veel geleerd."

Het bood hem ook de ruimte en tijd om na te denken over wat hij daarna zou gaan doen, en hij koos uiteindelijk voor een studie biochemie. "Maar ik had het leven nog niet echt onder de knie", geeft hij toe. En dus stopte hij aan het einde van het tweede jaar met zijn studie. "Je bent nog zo jong als men van je verwacht dat je al zulke beslissingen kunt nemen. "Ik had 'mezelf' nog niet eens echt gevonden." Hij had in de vakantie als keukenhulp gewerkt, dus hij kende die wereld al en werd souschef – de laagste, en misschien wel zwaarste, functie in een professionele keuken. "Ik heb het een jaar lang fulltime gedaan, en ik denk niet dat er een baan is die qua eisen zwaarder is dan die van souschef."

Toen," zegt hij, "viel het kwartje." Ik ontdekte wat ik wilde doen en hoe ik dat moest bereiken. Dus ben ik weer naar de universiteit gegaan om farmacologie en immunologie te studeren." Hij schuwde het harde werk niet en nam er ook nog een avondbaantje bij in een fastfoodrestaurant, maar werd in zijn laatste jaar toch uitgeroepen tot ‘beste student’.

Russell daarentegen wist altijd al dat hij een wetenschapper was. "Ik hield wel van experimenteren", glimlacht hij. "Voorstellen schrijven en in het lab werken. "Ik heb altijd al willen weten hoe dingen werken." Hij studeerde biotechnologie in zijn thuisstad Hongkong, maar tussen zijn bachelor- en masteropleiding belandde Russell in banen die totaal niet bij hem leken te passen. "Ik was heel verlegen", geeft hij toe. "Ik wist niet echt hoe ik met mensen moest praten. Maar dankzij mijn diploma ben ik in een heel technische klantenservicefunctie voor medische apparatuur terechtgekomen."

Elke dag was ik bezig met het praten met klanten in ziekenhuizen – in laboratoria, op afdelingen en zelfs met artsen die bij patiënten waren terwijl ze belden. "Dankzij mijn technische kennis kreeg ik de baan, maar ik moest nog wel leren hoe ik met mensen moest omgaan," zegt hij. "Het heeft me echt veranderd." Daarna ging hij in de verkoop en marketing werken, wat volgens hem "een van de zwaarste banen was die ik ooit heb gehad". Hij moest zijn manier van denken volledig omgooien – van een jongen die dingen uit elkaar haalde om te begrijpen hoe ze werkten, moest hij nu inschatten hoe dingen zouden aanvoelen. "Veel daarvan had helemaal niets met het product te maken. Het ging erom hoe prettig het is om met je samen te werken, hoe goed de service is, en of de klant je vertrouwt. "Daar had ik in het begin best wat moeite mee."

Hoewel hun achtergronden heel verschillend waren, hebben Simon en Russell een aantal fundamentele overeenkomsten: ze zijn allebei wetenschappers, ja, maar ze zijn ook vindingrijke, nieuwsgierige probleemoplossers. En zo vonden ze hun weg naar Canon Medical Research Europe. Voor Russell was dat nadat hij naar het Verenigd Koninkrijk was gereisd om een master in bio-informatica te volgen. En voor Simon was dat tijdens zijn promotie in de farmacogenomica.

In verschillende, maar even praktische omgevingen verzamelden ze een heleboel gegevens die ze moesten verwerken, begrijpen en waaruit ze konden leren ("Ik heb veel tijd aan de laboratoriumtafel doorgebracht, bezig met DNA", voegt Simon toe). En ze konden ofwel wachten tot iemand anders het in een bruikbare vorm zou omzetten, of zelf uitzoeken hoe ze dat moesten doen. "Dus ben ik begonnen met programmeren en… ik vond het geweldig. Ik zat aan het einde van mijn promotieonderzoek en dacht dat ik dit misschien wel als carrière moest overwegen." Ook Russell merkte dat programmeren zijn kijk op de toekomst had veranderd. Dus in plaats van voor een promotie te kiezen, besloot hij vol vertrouwen zijn wetenschappelijke kennis te combineren met zijn pas verworven zakelijk inzicht en te solliciteren bij Canon.

Tegenwoordig analyseren ze als AI-wetenschappers complexe biologische datasets om artsen te helpen slimmere en snellere beslissingen te nemen over de zorg voor patiënten. Dit betekent op dit moment werken met enorme hoeveelheden gegevens om genetische mutaties in tumoren te begrijpen en te identificeren, en om te voorspellen hoe groot de kans is dat ze te behandelen zijn, of zelfs terugkomen, zonder dat er invasieve procedures zoals biopsieën nodig zijn. Waar ze vandaag aan werken, kan morgen echt levensveranderend zijn.

Ze geloven allebei dat hun vakkennis wordt versterkt door de inzichten die ze buiten de academische wereld hebben opgedaan. Het moedig overwinnen van hun eigen angsten en uitdagingen, uit hun comfortzone stappen, de hand vasthouden van bange ouderen. "Als ik naar een medische scan kijk en daar een tumor zie, of naar een model om ziekten te bestuderen, kan ik daar verdrietig van worden, omdat ik weet dat die gegevens afkomstig zijn van echte mensen", legt Simon uit. "En ik weet hoe het is om voor mensen te zorgen in de laatste fase van hun leven." En zelfs als ze achter hun schermen zitten, vol met regels code, vergeten ze dit nooit. Want waar gaat het anders om, als het er niet om gaat het beste uit ons leven te halen?