Portretfotografie met natuurlijk licht: buiten dynamische foto's maken

Als je je portretfotografie naar een hoger niveau wilt tillen, heb je geen uitgebreide uitrusting en een team assistenten nodig.

De in Parijs gevestigde fotograaf en artistiek directeur Samuel Sarfati herinnert zich dat hij zijn carrière begon met maar één lichtbron: de zon. Tot op de dag van vandaag maakt hij gebruik van natuurlijk licht voor dynamische portretten.

"Toen ik fashionfoto's begon te maken, fotografeerde ik veel buiten op locatie", zegt hij. "Ik moest wel. Ik had geen budget om bijvoorbeeld flitsers en continulicht te huren."

Gewoon "het juiste moment, de juiste locatie en het juiste model" vinden was de eenvoudigste manier om een goede foto te maken, voegt hij eraan toe.

Met natuurlijk licht kun je snel werken en sprekende beelden creëren. Met wat basiskennis en een paar eenvoudige accessoires kun je het licht vormgeven, het contrast bepalen en schaduwen verfijnen voor precies de look die je zoekt.

"Ik fotografeer graag buiten, waar ik architectuur in mijn foto's kan verwerken," zegt Samuel, "en kan uitzoeken wat mogelijk is met het beschikbare omgevingslicht. In de loop der jaren heb ik geleerd hoe je natuurlijk licht kunt beïnvloeden met accessoires zoals diffusers, reflectors en panelen voor negatieve invulling, en hoe je je eigen lichteffecten kunt creëren met maar één lichtbron."

Als Samuel uitsluitend natuurlijk licht gebruikt bij portretten, begint hij vaak met een moodboard. Bij elke keuze staat de sfeer centraal. "Deze kan ontstaan door de belichting, door de vorm en het silhouet van de kleding of door de achtergrond."

Dagelijks gebruikt hij elk vrij moment om nieuwe opiniestukken te doorzoeken op websites en social media, op zoek naar ideeën. "Van daaruit probeer ik een moodboard samen te stellen. Ten eerste om te bepalen hoe ik wil dat mijn model eruitziet en ten tweede om een bepaalde sfeer of boodschap te creëren die ik dan met de klant deel. Dit kan krachtig, minimalistisch of esthetisch zijn."

De locatie is voor Samuel net zo belangrijk als de kledingkeuze of de uitstraling van het model. "Dat kan je foto's heel erg definiëren", vertelt hij. "Als je hetzelfde model fotografeert met dezelfde kleding en dezelfde belichting in een typische Parijse straat en daarna in een supermoderne straat, dan krijg je twee totaal verschillende foto's."

Een van de uitdagingen bij het maken van outdoorportretfotografie, is het weer. Samuel heeft zichzelf aangeleerd positief te blijven in omstandigheden die niet optimaal zijn.

"Er zijn zoveel dingen die je wel zelf in de hand hebt tijdens een fotoshoot voor een klant die stress kunnen opleveren (zoals de modellen, de planning, je opstelling en je apparatuur) dat ik me geen zorgen meer maak over het weer. Daar heb ik geen controle over."

Maar als het echt te nat is, moet je volgens Samuel misschien toch overwegen de fotoshoot uit te stellen. "Als je met natuurlijk licht wilt fotograferen, ga dan van tevoren even naar de locatie, bekijk de weersvoorspelling en bedenk hoe de foto's eruit moeten zien. Als je echt niks met de omstandigheden kunt, stel het dan uit."

Hij raadt aan om bij een grijze lucht de situatie optimaal te benutten. "Neem wat reflectors mee. Een zilveren reflector biedt nog meer licht, zodat je er echt nog iets van kunt maken." Een gouden reflector zorgt ook voor meer licht, met een warmere gloed.

Als je portretten in natuurlijk licht wilt maken, moet je volgens hem vertrouwen hebben in je vaardigheden als fotograaf. "Een tip die ik graag wil meegeven, is dat je altijd positief moet blijven", voegt hij eraan toe. "Een paar drupjes zijn niet erg, misschien duurt het maar tien minuten. Gebruik die tijd om de make-up en je apparatuur te controleren, en na te denken over hoe je je de situatie eigen gaat maken."

Een van de voordelen van een shoot op een bewolkte dag is dat het licht zacht en diffuus is. Dit is gunstig als je afleidende hooglichten en veel schaduw op iemands gezicht wilt vermijden. Een heldere hemel en fel zonlicht werken in je nadeel bij klassieke portretfotografie.

Samuel geeft aan dat je in de zomer beter heel vroeg in de ochtend of laat op de dag foto's kunt maken, omdat je dan het beste licht hebt. Maar als een klant een fotoshoot van een hele dag wil, is het niet zo handig om midden op de dag te stoppen.

Voor zulke gevallen zoekt hij geschikte locaties waar hij ook bij zonnig weer portretten kan maken. "Als ik bijvoorbeeld in een steeg fotografeer, kan ik veel met schaduw werken. Ik kan niet de hele dag op een dak staan met veel zon, want als de middagzon recht boven je staat, krijg je 'pandaogen' met veel schaduw. Tenzij dat natuurlijk precies de sfeer is die de klant wil."

Een goede voorbereiding is het halve werk als je in de felle middagzon werkt. "Als je een hele dag wilt fotograferen, neem dan een diffuser mee voor zacht licht, een reflector als je schaduw wilt wegwerken en een negatieve-invullingsbron als je sterker licht wil."

Samuel gebruikt altijd diffusers. Plaats ze tussen de zon en het model voor een minder hard beeld en een flatterende look bij portretten. Groter is vaak beter. Soms huurt Samuel een grote diffuser van vier vierkante meter om de hele scène zacht te verlichten.

"Bij een zachte scène kan ik met een negatieve-invullingsbron of een zilveren reflector een krachtigere look met meer contrast creëren."

Samuel gebruikt camera's uit de Canon EOS R5-serie, zodat hij zich tijdens een fotoshoot in ieder geval over één ding geen zorgen hoeft te maken: scherpstellen. Hoewel hij bij portretten de belichting handmatig instelt, vertrouwt hij op de autofocus van zijn Canon-camera's en noemt hij de Dual Pixel Intelligent AF-oogdetectie 'baanbrekend'.

"Ik vertrouw altijd volledig op de focus van mijn camera," zegt hij, "dus ik controleer de foto's nooit tijdens het fotograferen. Soms heb ik een digitale assistent die dat voor me kan nagaan als ik op de set opnamen maak met tethering. Omdat ik weet dat de autofocus en oogdetectie zo goed zijn op de camera's uit de EOS R5-serie, kan ik me in plaats daarvan gewoon richten op de belichting, compositie en portretten. Dat heeft alles echt veranderd."

Samuel vindt wireless tethering met Capture One nog zo'n baanbrekende functie. Op het moment van schrijven worden de EOS R5 Mark II en EOS R1 exclusief ondersteund door de tweede generatie wireless tethering van de fotobewerkingssoftware. Hiermee kun je RAW-bestanden met hoge snelheid naar Capture One sturen via een snel lokaal Wi-Fi-toegangspunt van minimaal 5 GHz. Kleine, bewerkbare RAW-bestanden zijn direct beschikbaar zodra ze zijn vastgelegd in Capture One. Je kunt de foto dus vrijwel direct bekijken en bewerken zonder op de wireless overdracht te hoeven wachten. De RAW-bestanden op volledige grootte worden op de achtergrond overgezet en de bewerkingen worden toegepast terwijl je opnamen maakt.

"Meestal moet ik mijn camera met lange kabels aan mijn laptop aansluiten, dus waar je ook bent op de set, je voelt je altijd gebonden", vertelt Samuel. "Ik werk veel op straat, dus als er een auto aankomt, moet je de kabel oprollen en weer opnieuw beginnen. Soms beperkt je dat in je creativiteit als je bijvoorbeeld net een 'klik' begint te krijgen met een model en je moet stoppen."

Toen hij voor het eerst de snellere wireless tethering probeerde met een EOS R5 Mark II, was hij verbluft door de creatieve vrijheid die het hem gaf. "Het was hetzelfde gevoel als wanneer ik een persoonlijk project fotografeer met geheugenkaartjes in mijn camera; vrij om te gaan waar ik wil, vanuit elke gewenste hoek."

Hoewel Samuel graag vrij op straat werkt, geeft hij aan dat hij bij 95% van zijn portretsessies een laptop meeneemt. Hij vertrouwt zozeer op zijn camera's dat hij bij sommige shoots de foto's pas aan het eind van de dag bekijkt; hij weet dat zijn digitale assistent met hem meekijkt. Maar als hij de foto's op een laptop delen met zijn modellen (of zelfs klanten), weet hij zeker dat hij de look krijgt die hij wil.

"Het is heel belangrijk om de foto's te laten zien aan de mensen met wie je werkt, zodat je weet dat je in de goede richting zit", zegt hij. "Als ik geen laptop mee heb, maak ik een paar foto's en laat ik die op de camera aan het model zien, zodat deze kan zien welke scène, welk licht en welke sfeer ik zoek. Dan stelt het model zelf poses voor die daar goed bij passen."

Voor de beste portretten is het essentieel om samen te werken met de persoon voor de camera, of je nou met natuurlijk of kunstlicht opnamen maakt. "Hoe meer je met je model praat, hoe beter je weet wat deze wil en hoe beter je de situatie daarop kunt afstemmen, hoe krachtiger de foto's worden", vertelt Samuel.

Hoewel het heel belangrijk is om een goede band op te bouwen tussen de fotograaf en het model, heeft Samuel volgens hem succes geboekt door deze werkrelatie uit te breiden naar alle aanwezigen. "Als portretfotograaf heb je het talent van alle mensen op de set nodig om sprekende foto's te maken", weet hij. "Dat kan de assistent zijn, de visagist, stylist; iedereen."

Of hij nou alleen met zonlicht en een reflector werkt of de nieuwste tools voor wireless workflows gebruikt, Samuel benadert portretten altijd hetzelfde: door de sfeer te bepalen, het licht te sturen en samen te werken met de mensen om hem heen.