Het debat over AI: de gebruiksmogelijkheden, de impact en de uitdagingen

Iedereen heeft het over het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) in fotografie, videoproductie en het maken van content, over de steeds groeiende hoeveelheid 'AI slop', en de impact die AI heeft op het levensonderhoud van mensen in de branche. We hebben vier toonaangevende Canon-fotografen en -filmmakers met verschillende werkgebieden samengebracht om hier hun licht op te laten schijnen.

"Het gezicht van onze branche is aan het veranderen," zegt fotograaf en cinematograaf Clive Booth, een van onze panelleden. "Hoe kunnen we mee veranderen? Hoe blijven we die verandering voor? We benaderen dit allemaal op onze eigen manier."

Dit zijn de hoogtepunten uit het gesprek dat ze met elkaar hadden.

Elisa Iannacone: "Hoe nemen jullie AI op in jullie dagelijkse werk, als jullie dat doen?"

Tania Freimuth: "Bij de pre-productie, dingen zoals het visualiseren van een set. En je hebt apps voor het genereren van beelden, die je misschien gebruikt in moodboards of storyboards.

Het maakt niet uit of je een fotograaf of een cinematograaf bent, we willen allemaal dezelfde hoge kwaliteit voor onze beelden. Omdat mensen thuis steeds grotere schermen hebben, zijn ze veel kritischer over waar ze naar kijken en hun verwachtingen zijn ook hoger. Films uit een bepaald genre, die een documentaire-achtige uitstraling hebben, vallen nu meer op doordat ze er een beetje ruw uitzien, maar voor andere filmgenres en misschien ook wel fotografie-genres brengt AI ook voordelen met zich mee, omdat ze er daarmee veel gepolijster kunnen uitzien."

Elisa: "Ik herinner me het klassieke geval waarbij Steve McCurry mensen uit documentairebeelden had verwijderd. Daardoor zagen de beelden er mooier uit, maar het had echt een averechts effect. Dat is natuurlijk een specifieke categorie fotografie, maar heb je enig idee hoe ver dit zou moeten gaan?"

Wanda: "Zelfs in de tijd van analoge tools, vóór Photoshop, werden foto's geretoucheerd en mensen uit foto's verwijderd. AI is gewoon een tool die ons kan helpen. Ik vind dat het problematisch wordt wanneer AI creatieve makers begint te vervangen. Klanten zien dat met AI alles sneller wordt, dus je heb ineens geen fotograaf, stylist, kapper, visagist, of zelfs geen model meer nodig.

Ik had vorig jaar een expositie en daarvoor had ik enorme, 2 meter hoge prints. Ik was aan het experimenteren met AI en gebruikte een app om AI-animaties van mijn foto's te maken. Daarmee kregen de beelden een speelse extra laag, terwijl ik geen enkele persoon of menselijk element had verwijderd. Alhoewel ik natuurlijk geen 3D-artiest gebruikte, dus ik had eigenlijk wel de artiest vervangen..."

Tania: "Da's een lastige, hè? Als creator kun je het gebruiken om je werk naar een hoger niveau te tillen of om een nieuwe richting in te slaan. Dus vanuit het oogpunt van een creator kun je zeggen dat het je nieuwe mogelijkheden biedt. En in dat opzicht weet ik niet of dit het werk van mensen overneemt, omdat het gaat om een individuele artiest."

Clive: "Als je kijkt naar retoucheren, is het ongelofelijk hoe geweldig de software is om dingen te verwijderen. Twintig jaar geleden werden huizen in Londen geretoucheerd, en dat was heel duur. En zelfs een paar jaar geleden was dat nog een hele klus. Nu zijn er zoveel meer dingen die je kunt doen. Ik vind dat de impact van AI 'seismisch' is. Dat is echt het woord dat ik zou gebruiken."

Wanda: "Ik heb zeker minder werk dan een paar jaar geleden, en dan vooral commercieel werk. Ik krijg nog steeds opdrachten voor modetijdschriften en werk ook nog steeds met een heleboel musici en platenlabels, maar voor het commerciële werk gebruiken ze een still uit een film of een DoP om een foto te maken. Of ze gebruiken AI om het daadwerkelijke campagnebeeld te maken."

Elisa: "Wanda, je had het over het maken van een animatie van een paar foto's die je had gemaakt. Je foto's zijn conceptueel, dus wat weerhoudt je ervan om het beeld gewoon te genereren? Waarom vind je het nog steeds belangrijk om die beelden als fotograaf te maken?"

Wanda: "Ik doe graag dingen met mijn handen. Ik houd ervan om zelf de achtergronden te schilderen. Ik denk niet dat ik ooit iets helemaal in AI zou maken, zelfs niet als ik het mezelf daarmee gemakkelijker zou maken. Eerlijk gezegd denk ik dat ik totaal de andere kant op zou gaan en weer analoog zou gaan werken.

Het is bijna net als toen fotografie werd uitgevonden en schilders heel bang waren dat ze van niemand meer opdrachten zouden krijgen. Maar eigenlijk kregen ze dankzij fotografie de vrijheid om die realistische manier van vastleggen achter zich te laten. En toen kwam de avant-garde, en het impressionisme, en abstracte kunst. Ik weet niet zeker of wij ook zo'n soort bevrijding krijgen, maar ik hoop wel dat digitaal, analoog en AI verschillende media kunnen zijn en naast elkaar kunnen bestaan. Analoog kent al een heropleving. Ik ben persoonlijk zelfs al aan het experimenteren met wet plate collodion en andere oude technieken. Zou het niet geweldig zijn als we alles zouden kunnen gebruiken, als een soort project met verschillende media, dus dat we AI gebruiken, maar ook wet plate collodion en digitale opnames en collages van alles."

Elisa: "Tania, hoe heb jij dit ondervonden in de wereld van cinematografie?"

Tania: "Persoonlijk niet zo heel sterk, omdat alles zeg maar in verschillende categorieën valt. VR wordt specifiek gebruikt voor films, commercials of muziekvideo's. In de indiesector, waarin ik nog steeds werk, hebben we dat soort budgetten sowieso niet. En de lead time om die technologie te gebruiken is ook uitzonderlijk. In de indiesector is alles dus sowieso wat meer lo-fi.

Ik denk dat er nog steeds ruimte is omdat er te veel van hetzelfde is. Mensen raken erop uitgekeken en zoeken naar iets anders. Misschien overleven we AI-technologie wel door eraan te denken dat we net even anders moeten zijn, dat we authentiek moeten blijven.

Ik zal altijd dingen willen blijven maken en het verhaal van mensen willen vastleggen. En zoiets kun je niet doen met een gegenereerd beeld, omdat het onderwerp geen ontwikkeling heeft doorgemaakt. Dat is iets wat technologie nooit kan vervangen. Met AI-tools kan ik prachtige balletdansers genereren, en geweldige conceptuele foto's en fantastische films maken. Maar wat ik niet kan, is de reis maken die al die mensen samen hebben doorgemaakt. Dat menselijke aspect kun je niet vervangen."

Elisa: "Zou iemand met AI-tools iets kunnen maken dat net zo goed is als wat jij maakt, of misschien zelfs beter?"

Tania: "Nou, het zou in elk geval anders zijn, omdat ze mij niet zijn, en ze zijn jou niet. Het komt neer op wat ik daarnet ook al heb gezegd, dat het vanuit jezelf komt en je legt de ontwikkeling van iemand vast. Het zou dus anders zijn."

Elisa: "Denk je dat AI fotografie en film weer toegankelijker maakt, net zoals dat met smartphones is gebeurd?"

Wanda: "Ik heb een broer die grafisch ontwerper is en hij gebruikt AI ook om conceptual art te maken. Volgens hem kan bijna iedereen honderden en honderden beelden maken met AI. Maar je moet wel weten hoe je het aanpakt, en uiteindelijk een foto kiezen. Je moet nog steeds weten hoe je belichting en compositie gebruikt en hoe je een verhaal vertelt.

Ik zou iemand die net begint dus nog steeds aanraden om eerst een analoge camera te gebruiken, vertrouwd te raken met diafragma's, sluitertijden en gevoeligheid, en dan pas over te stappen op digitaal. En als je dan dat hele traject hebt afgelegd en een stijl en voorkeur hebt ontwikkeld, dan kun je misschien AI gaan gebruiken. Om AI te gebruiken, heb je nog steeds een soort voorkeur nodig en een duidelijke visie en stijl."

Elisa: "Dat is precies wat ik heb gedaan, dat proces van leren op een analoge camera en daarna overstappen op digitaal. Ik maak me er wel zorgen over dat nieuwere generaties dat misschien een beetje ouderwets vinden. Maar ik denk dat waar je het over had, te maken heeft met het vinden van je eigen stem. Als je gewoon nadoet wat anderen hebben gedaan, dan is dat eigenlijk hetzelfde als naar een kunstgalerie gaan en kijken naar iets dat iemand anders heeft gemaakt – je doorloopt dan niet het proces van jezelf zo ruim mogelijk ontwikkelen en dan je eigen stem vinden. Ik heb het gevoel dat het misschien steeds moeilijker zal worden om dat proces van het ontdekken van je eigen creatieve stem en intuïtie te vinden."

Clive: "Er is een woord dat ik graag wil noemen: 'vakmanschap'. Het gaat allemaal om vakmanschap.

Elisa: Ik vind dat een geweldig woord, 'vakmanschap', omdat het concept van 'pijn lijden voor de kunst' niet zomaar uit de lucht komt vallen. Ik denk dat iedereen hier weet dat het bijna is alsof de kunst jou heeft gekozen, en niet andersom. Je bent nu een 'gevangene' van dit leven.

Clive: "We hebben nu geweldige technologie met lenzen en ik werk met de beste camera's die ik ooit heb gehad. Maar het gaat niet zozeer om de technologie maar meer om de mensen – de IP die we allemaal in ons hoofd hebben en al onze ervaring, al onze kennis, niet alleen op het gebied van fotografie of het maken van films, maar ook onze kennis van het leven, en ook om dat met anderen te delen bijvoorbeeld via iets als het Canon Young People Programme."

Wanda: "Het is zo belangrijk om jonge en opkomende fotografen te ondersteunen en ze te helpen hun eigen stem te ontwikkelen. Want ja, uiteindelijk is dat iets wat AI niet na kan doen."

Tania: "Ik geef ook les en heb steeds vaker ondervonden dat dit precies is waar ik het met anderen over heb: het ontwikkelen van een eigen stem, de focus op wat ze kunnen bijdragen aan het proces en wie ze zijn. En natuurlijk ook de focus op de fundamentele eigenschappen van vakmanschap en oefening.

Volgens mij hebben nieuwkomers in het vak een aangeboren nieuwsgierigheid. Ze vinden film bijvoorbeeld interessant omdat iedereen 'het andere' al doet. Dus misschien is het een kwestie van dat vuurtje brandend te houden.

Elisa: "Als er een barometer zou bestaan die aangeeft hoe enthousiast of bezorgd je bent over AI en de richting waarin het ons voert, waar zou je jezelf dan op die schaal plaatsen?"

Clive: "Ik denk dat ik in het midden zit, net iets dichter bij de positieve kant, maar zeker niet ver in die richting. Ik ben niet heel erg sceptisch, want ik werk er al een tijd mee. Ik hou van nieuwe technologie. Maar niet van generatieve AI. Ik was bij een project van plan om generatieve AI te gebruiken in plaats van een OSVP, en mijn collega's zeiden: "Maar dan gebruik je de intellectuele eigendom van andere mensen." En toen drong het tot me door dat dit helemaal verkeerd is. Ik kan dat niet meer. Het is immoreel.

Weet je, het is in zekere zin eigenlijk al te laat. Ik weet niet of we het kunnen tegenhouden. Maar we mogen het niet opgeven en een van de dingen die we kunnen doen, is geen contracten te ondertekenen waarmee onbeperkt gebruik van onze foto's wordt toegestaan – je werk niet weggeven aan AI. Dat kan natuurlijk betekenen dat je het werk niet krijgt. En als je een gezin hebt... Dat begrijp ik natuurlijk. Dus misschien kunnen forums, podcasts, webinars, andere mogelijkheden helpen om mensen meer te leren over de praktische kant van de wet.

Het is me meerdere keren overkomen, vooral bij reclame. Je kent het wel: "onbeperkt gebruik voor altijd". Als je dat ziet, onderteken het dan niet. Nu, met AI, wordt het "huur" genoemd. Maar dat is het natuurlijk niet. Het is big tech die alles pakt.

Maar AI zal zichzelf uiteindelijk vernietigen, omdat het al die dingen produceert, en dan die dingen weer opnieuw gebruikt. Ik weet het niet, misschien verandert het allemaal uiteindelijk in één grote massa."

Tania: "Het gaat om geld, het geld wordt nog steeds uitgegeven, maar het wordt ergens anders uitgegeven. Als ik bijvoorbeeld kijk naar Unreal Engine, een grote driver voor virtuele productie, dan zie je dat de kosten daarvan hoog zijn. En dan heb je de lead time, die een maand tot drie maanden kan zijn. En als puntje bij paaltje komt, weet ik niet waar er echt geld wordt bespaard."

Elisa: "Volgens mij is er in dit geval een verschil tussen fotografie en cinematografie. Bij fotografie denk ik echt dat er in heel korte tijd een heleboel banen door zijn verdwenen."

Wanda: "Ja, dat denk ik ook, helaas. Maar ik denk ook dat Clive gelijk heeft: het geeft ons absoluut meer vrijheid en tijd om te experimenteren en te werken aan persoonlijke projecten, conceptuele projecten. Ik zit dus ook ergens in het midden, en ik ben nog steeds heel benieuwd. Ik probeer AI te leren en het te zien als een nieuw medium dat ik kan combineren met analoge en digitale opnamen."

Elisa: "Ten slotte, waar maak je je het meest zorgen over en waar kijk je het meest naar uit?"

Wanda: "Nou, ik ben bang dat AI veel creatieve mensen gaat vervangen, en ook dat ik zelf minder werk zal hebben. Maar ik ben ook blij met alle mogelijkheden die het biedt, en alle vrije tijd die ik krijg omdat het me zoveel tijd bespaart."

Tania: "Ik maak me zorgen over het verlies van authenticiteit in creativiteit, dat dingen steeds meer op elkaar gaan lijken. Ik kan zien dat dit gebeurt en ik verzet me ertegen, en ik hoop maar dat anderen dat ook doen. Ik vind de mogelijkheden bij de nabewerking voor fotografie interessant, maar ga er nog steeds op uit met mijn camera. Het zullen projecten zijn waar ik een passie voor heb, en die me inspireren om het werk te doen."

Clive: "Ik maak me veel zorgen over het feit dat werk van mensen wordt gestolen. Je kunt er gewoon geen ander woord voor gebruiken. Je hebt die engines die het internet afzoeken naar ons werk. Ik maak me ook zorgen over banen, bijvoorbeeld in de modellenwereld, want ik denk dat die waarschijnlijk heel hard wordt getroffen. Maar ik ben optimistisch over de toekomst, en als ik zie wat er in kleine beetjes beschikbaar komt, zoals geweldige ruisreductie en toegankelijkere VR, dan ik ben daar erg enthousiast over. Waar we met AI naartoe gaan? Wie weet? Maar ik probeer er meer optimistisch dan pessimistisch over te zijn. We moeten het tot op zekere hoogte omarmen, maar ons ook bewust zijn van de realiteit van wat AI maakt tot wat het is, en de offers die we moeten brengen om het te laten slagen."